Czym jest mediacja?
Mediacja to dobrowolny i poufny sposób rozwiązywania konfliktu pomiędzy stronami przy udziale bezstronnej i neutralnej osoby trzeciej (mediatora). Warto zwrócić uwagę, że jest to sposób rozwiązywania konfliktów, a nie rozstrzygania sporów jak to ma miejsce w sądzie. Oznacza to, że strony szukają rozwiązania konfliktu, który między nimi się pojawił, a mediator wspiera te osoby w wypracowaniu satysfakcjonującego porozumienia. Mediator w czasie mediacji nie rozstrzyga (w przeciwieństwie do sądu) kto ma rację, kto jest wygranym a kto przegranym.
zasady mediacji
W mediacji obowiązują zasady takie jak dobrowolność, poufność, bezstronność i neutralność.
Dobrowolność oznacza, że strony decydują, czy chcą wziąć udział w mediacji i na każdym etapie mogą z niej zrezygnować. Postępowanie mediacyjne nie jest jawne, a osoby uczestniczące w mediacji są zobowiązane zachować w tajemnicy fakty o których dowiedziały się w związku z prowadzeniem mediacji (poufność mediacji). Nawet gdyby nie doszło do zawarcia ugody, to strony w toku postępowania sądowego nie mogą powoływać się na propozycje ugodowe, propozycje wzajemnych ustępstw czy inne oświadczenia składane w postępowaniu mediacyjnym.
Bezstronność oznacza, że mediator nie opowiada się po żadnej ze stron konfliktu. Mediator powinien zachować neutralność wobec proponowanych rozwiązań, nie powinien ich oceniać a także nie powinien mieć żadnych korzyści w przyjęciu konkretnego rozwiązania.
Główne korzyści mediacji
Udział w mediacji praktycznie nie niesie za sobą ryzyka. W razie braku porozumienia strony mogą rozpocząć albo kontynuować proces sądowy bez negatywnych konsekwencji. Mediacja przynosi za to wiele korzyści dla skonfliktowanych stron:
- Wpływ na sposób rozwiązania konfliktu – celem mediacji jest wypracowanie rozwiązania, które obie strony zaakceptują. Jeśli strony osiągną porozumienie, to spisują ugodę czyli porozumienia na jakich warunkach zgadzają się zakończyć konflikt. Dlatego w odróżnieniu do postępowania sądowego, mediacja skupia się na rozwiązaniach, które pomogą zażegnać spór, co będzie miało swoje skutki dla stron także w przyszłości. W mediacji nie można narzucić rozwiązania – jeśli obie strony nie zaakceptują danego rozwiązania, to porozumienie nie zostanie przyjęte.
- Możliwość wypracowania rozwiązań z uwzględnieniem relacji stron i ochrona wizerunku – często zdarza się, że stronami konfliktu, który trafia do osądzenia sądu są osoby, które pomimo zaistniałej sytuacji były, są i nadal – niezależnie od wyroku sądu – będą w relacjach (rodzinnych, rówieśniczych, pracowniczych czy biznesowych). Mediacja i wypracowanie rozwiązania na które zgadzają się obie strony pozwala w rzeczywistości rozwiązać konflikt, a to może ułatwić dalsze funkcjonowanie w danej społeczności, rodzinie czy nawet ochronić dobre imię lub wizerunek. Natomiast gdy sprawa poddana jest pod rozstrzygnięcie sądu, to najczęściej jedna strona będzie „wygraną” a druga „przegraną” w zakresie tego, czego strony żądały, ale między nimi nadal będzie istniał nierozwiązany konflikt. Szybkie zakończenie sporu w poufnej mediacji pozwala też chronić wizerunek stron, co jest szczególnie ważne w relacjach biznesowych.
- Przestrzeń na powiedzenie o swoich potrzebach i oczekiwaniach – mediacja daje szansę uczestnikowi na powiedzenie co jest dla niego ważne, czego tak naprawdę oczekuje, co w konkretnym zachowaniu go uraziło. Często okazuje się, że sprawa trafia do sądu, a u jej podłoża leżą zupełnie inne przyczyny niż to, co wynika z pism procesowych. I tak, dla przykładu ktoś może żądać naprawienia szkody lub zadośćuczynienia za doznaną krzywdę, a w toku rozmowy może okazać się, że najważniejsze dla tej osoby będzie usłyszenie słowa „przepraszam” i zrozumienie dlaczego ktoś zachował się w określony sposób.
- Tańszy, szybszy i mniej formalny niż postępowanie sądowe sposób zakończenia konfliktu – wypracowanie wspólnego rozwiązania pozwala też na szybsze zakończenie sporu i w konsekwencji sprawne uzyskanie odszkodowania lub zadośćuczynienia, jeśli tak uzgodnią strony. Procesowi sądowemu często towarzyszy stres związany z koniecznością pojawiania się w sądzie, niepewnością przyszłego wyroku czy wizją procesu trwającego kilka lat. Natomiast posiedzenia mediacyjne nie są tak sformalizowane i strony mają przestrzeń na wypowiedzenie swoich potrzeb i oczekiwań. Mediacja jest także dużo tańsza niż proces sądowy. Mediacja, co do zasady jest odpłatna (z wyjątkiem mediacji w sprawach karnych), ale nie występują tu koszty charakterystyczne dla postępowania sądowego takie jak opłaty od pism, koszty przeprowadzenia dowodów, koszty pełnomocników, koszty w razie przegrania sprawy.
Czy zgoda na mediację oznacza przyznanie się do winy?
Gotowość do rozmów w czasie mediacji i wypracowania rozwiązania nie oznacza, że ktoś przyznaje się do winy, uznaje roszczenie czy też rację drugiej stronie. Takie postrzeganie konfliktu jest charakterystyczne dla sporu sądowego. Natomiast udział w mediacji oznacza otwartość na znalezienie rozwiązania, gotowość wzięcia odpowiedzialności za własne sprawy i chęć realnego wpływu na sposób zakończenia sporu.
Co jest potrzebne, aby mediacja była skuteczna?
Mediacja może być sposobem rozwiązywania konfliktu pomiędzy stronami w różnego rodzaju sprawach, zarówno cywilnych, w tym rodzinnych, gospodarczych, pracowniczych jak również w sprawach karnych i nieletnich czy administracyjnych.
Dla przeprowadzenia mediacji wystarczająca jest wola stron, by rozmawiać i szukać rozwiązań konfliktu. Mediacja może zakończyć się wypracowaniem porozumienia (ugody), które podlega zatwierdzeniu przez sąd i w zależności do rodzaju sprawy może prowadzić nawet do umorzenia postępowania. Mediacja może zakończyć się także brakiem ugody albo porozumieniem tylko w niektórych aspektach konfliktu. Warto podejmować próby ugodowego rozwiązania konfliktu, bo mediacja ma wiele korzyści i wymaga od stron w zasadzie jednego – dobrej woli.
Sprawy, które nie nadają się do mediacji
Istnieją pewne okoliczności w których mediacja nie może być prowadzona lub kategorie spraw, które nie nadają się do mediacji. Do mediacji nie nadają się sprawy w których nie ma zgody stron co do zaistnienia pewnych zdarzeń. Dla prowadzenia mediacji nie jest konieczne przyznanie się do winy.
Nie powinny być mediowane sprawy w których strona lub strony nie mają gotowości do rozmowy czy też do polubownego rozwiązania konfliktu, a także sprawy, w których istnieje znaczna nierównowaga stron. Z uwagi na sytuację osobistą stron, do mediacji nie nadają się sprawy w których strony są w stanie wyłączającym świadome podejmowanie decyzji (kwestie uzależnień, wpływ środków psychoaktywnych).
Dlaczego warto skorzystać z usług dyplomowanego mediatora?
Jeśli szukasz rozwiązania, które pozwoli Ci zakończyć trudny etap w życiu spokojnie i z klasą – mediacja może być właśnie tym, czego potrzebujesz.
Zaufaj doświadczonemu prawnikowi, który potrafi połączyć prawo, empatię i kompetencje mediacyjne.
Zapraszamy do kontaktu z naszą kancelarią w Warszawie – umów się na konsultację już dziś!


