Mediacja nie ma tak sformalizowanych zasad postępowania jak proces sądowy. Jest bardziej dostępnym sposobem rozwiązywania konfliktów. Pomimo tego warto się do niej przygotować, aby uświadomić sobie jak może przebiegać i co można poprzez spotkania mediacyjne osiągnąć.
Przygotowanie do mediacji pomaga w zrozumieniu o co walczymy, dlaczego nam na tym zależy i co się stanie, jeśli konfliktu nie da się polubownie rozwiązać. Pomocne będzie poznanie jej zasad, tego jak wygląda mediacja i jaka jest rola mediatora. Kluczowe jest zastanowienie się nad kilkoma innymi kwestami – tym jak może przebiegać mediacja, czego strony mogą oczekiwać i jakie korzyści może przynieść.
jak się dobrze przygotować?
To nie jest trudne. Przygotowując się do mediacji warto przypomnieć sobie dokładnie czego dotyczy sprawa. Możemy zanotować sobie kwestie, które chcemy poruszyć. Ich zapisanie będzie pomocne w trzymaniu się najistotniejszych kwestii, jeśli w czasie mediacji pojawią się emocje. Warto uświadomić sobie, że emocje mogą nam towarzyszyć podczas całego procesu i dobrze jest wiedzieć co pozwoliłoby na ich „ostudzenie”. Zawsze możemy poprosić o przerwę w mediacji albo o spotkanie indywidualne z mediatorem. Można też przemyśleć, jakie zasady powinny obowiązywać w czasie rozmowy, aby czuć się możliwie najbardziej komfortowo i nie pogłębiać konfliktu.
W przygotowaniu do mediacji duże znaczenie może mieć pełnomocnik, który wyjaśni, na czym polega mediacja, jakie zasady w niej obowiązują i jakie są jej skutki. Może także pomóc skupić się na przeanalizowaniu merytorycznych aspektów konfliktu, oczekiwań i możliwości prawnych w oderwaniu od emocji, które towarzyszą stronom sporu.
W przygotowaniu do mediacji istotna jest też dobra wola i gotowość do szukania rozwiązania korzystnego dla obu stron. Warto uświadomić sobie, że mediator to nie sędzia, który wskaże kto ma rację, a kto się myli. To mobilizuje do szukania rozwiązań i wzięcia odpowiedzialności za własne sprawy.
Jak może przebiegać mediacja?
Przychodząc na mediację warto zastanowić się nad tym, jaki może być jej przebieg. Każda ze stron przychodzi z określonym nastawieniem i oczekiwaniami. Można pomyśleć nad tym, czego poszczególni uczestnicy mogą oczekiwać. Taka próba postawienia się na miejscu drugiej strony pozwoli urealnić swoje oczekiwania. Pomocne w tym mogą być pytania:
- Jak widzę dany problem – co jest źródłem konfliktu?
- Czy zależy mi na szybkim zakończeniu konfliktu?
- Czy chcę dalej trwać w konflikcie? Jeśli tak, to dlaczego?
- Czy wolę rozwiązywać sprawy sam i mieć wpływ na rozwiązanie czy wolę, aby to sąd narzucił rozwiązanie?
- Jakie rozwiązania byłyby dla mnie korzystne?
- Co chcę uzyskać?
- Co zmieni w mojej sytuacji konkretne rozwiązanie?
- Jak druga strona może widzieć ten konflikt?
- Jak druga strona może zareagować na moje propozycje rozwiązań?
- Czy moje oczekiwania wydają się realne do spełnienia?
- Czego może chcieć w mediacji druga strona?
- Jakie rozwiązania może zaproponować druga strona?
- Dlaczego konkretne rozwiązania mogą być ważne dla drugiej strony?
- Czy mogę zgodzić się na to co druga strona zaproponuje?
- Czy jestem w stanie zmodyfikować w jakiś sposób moje oczekiwania?
O co walczę i dlaczego?
Odpowiedź na to pytanie, choć z pozoru bardzo prosta, bo wynika często z pism procesowych, nie jest tak oczywista. Chodzi o sięgnięcie głębiej i zastanowienie się, dlaczego ten spór tak się wydarzył i czy naprawdę chodzi tu o odszkodowanie lub zadośćuczynienie. A może jednak o coś innego? Może to kwestia poczucia braku szacunku, potrzeby usłyszenia słowa „przepraszam” albo chęci zrozumienia sytuacji. Mediacja daje przestrzeń do opowiedzenia o tych sprawach, natomiast w procesie sądowym zasadniczo nie ma takiej możliwości. Pomóc może w tym poszukanie odpowiedzi na pytania:
- Od czego zaczął się konflikt?
- Jak ten konflikt przebiegał zanim sprawa trafiła do sądu?
- Co sprawiło, że ktoś zdecydował się pójść do sądu?
- Czy były podejmowane próby rozwiązania konfliktu poza sądem?
- Jeśli były próby rozmów, to czym się kończyły?
- Co w konkretnej spornej sytuacji jest dla mnie najtrudniejsze?
- Jak ten konflikt wpływa na moje życie, codzienne funkcjonowanie?
- Co chcę osiągnąć i dlaczego?
- Czego oczekuję od sądu? Co da mi korzystny dla mnie wyrok?
- Czy korzystny dla mnie wyrok sprawi, że osiągnę to na czym mi tak naprawdę zależy?
Co w sytuacji, jeśli nie dojdzie do porozumienia?
Idąc na spotkanie mediacyjne warto zastanowić się jakie są alternatywy mediacji, czyli co się wydarzy, jeżeli nie uda się wypracować rozwiązania, które będzie satysfakcjonujące dla obu stron. Warto zastanowić się jakie konsekwencje będzie miał brak porozumienia. Alternatywą może być bowiem wieloletni proces sądowy, którego wyniku nie da się przewidzieć. Można za to ogólnie oszacować z jakimi kosztami będzie się wiązało postępowanie sądowe. Przemyślenie co się wydarzy jeśli nie uda się porozumieć, pozwoli spojrzeć na konflikt z szerszej perspektywy. Pomocne w tej sytuacji mogą okazać się pytania:
- Co da polubowne załatwienie sprawy?
- Co się wydarzy jeśli się nie porozumiemy?
- Jakie są alternatywny dla porozumienia? Czy jest to proces sądowy czy jeszcze inne rozwiązania?
- Jakie jest najlepsze dla mnie rozwiązanie w sytuacji jeśli mediacja nie zakończy się porozumieniem?
- Jakie jest najgorsze dla mnie rozwiązanie w sytuacji jeśli mediacja nie zakończy się porozumieniem?
- Czy trwanie w konflikcie jakoś wpłynie na moje życie?
- Co się stanie jeśli sąd wyda wyrok dla mnie niekorzystny?
- Jak będzie wyglądała moja sytuacja jeśli wyrok będzie dla mnie niekorzystny?
- Czy jestem gotów poświęcić swój czas i pieniądze na proces sądowy?
- Jakie są korzyści z rozwiązania konfliktu w mediacji, a co jest korzystnego w rozstrzygnięciu sporu przez sąd?
- Jakie minusy ma mediacja a jakie proces sądowy?
Podsumowanie
Kluczowe w całym procesie mediacyjnym jest ustalenie priorytetów i realnych oczekiwań wobec ugody. Zastanów się nad całym scenariuszem, rozważ wszystkie za i przeciw i przemyśl dokładnie, na czym najbardziej Ci zależy. Skonsultuj się z doświadczonym prawnikiem, jeśli masz jakiekolwiek wątpliwości!
Nasza kancelaria zajmuje się kompleksowym przygotowaniem do całego procesu mediacji – od przygotowania dokumentów po wyjaśnienie kwestii prawnych. Umów się na konsultację!
