Kim jest mediator?
Mediator to bezstronna osoba, która pomaga stronom wypracować rozwiązanie konfliktu. Mediator zobowiązany jest do zachowania poufności co do informacji, o których dowiedział się w toku mediacji, a także do bezstronności i neutralności. Bezstronność oznacza, że mediator nie opowiada się po żadnej ze stron konfliktu. Nie ocenia, czy ktoś ma rację, czy jest w błędzie. Mediator powinien zachować neutralność wobec prowadzonej sprawy, tzn. nie powinien oceniać proponowanych rozwiązań ani osądzać, czy są słuszne, czy nie. Mediator nie może mieć w konkretnym rozwiązaniu interesu.
Jakie są główne zadania mediatora?
Mediator nie ma władzy podejmowania decyzji (w przeciwieństwie do sądu). Rolą mediatora nie jest osądzenie, która ze stron ma rację. Mediator wspiera strony w znalezieniu takiego rozwiązania, które jest dla nich obydwu satysfakcjonujące.
Mediator pełni różne role:
- organizuje spotkanie mediacyjne
- edukuje strony czym jest mediacja, jakie zasady obowiązują w mediacji i jakie są zadania mediatora
- informuje strony o tym jak mediacja będzie przebiegać, z jakich etapów się składa
- dba o to by proces mediacji przebiegał prawidłowo i czuwa nad przestrzeganiem zasad
- troszczy się to, by strony miały poczucie bezpieczeństwa w trakcie mediacji
- wspiera strony w nazwaniu istoty problemu, wyrażeniu potrzeb, spojrzenia z innej perspektywy i skupieniu się na przyszłości
- pomaga stronom w komunikacji i wzajemnym zrozumieniu przez słuchanie i zadawanie pytań
- zapewnia przestrzeń do wypowiedzenia się
- wyjaśnia wątpliwości
- reaguje na potrzeby stron poprzez zarządzanie czasem i prowadzenie spotkań indywidualnych
- pomaga uczestnikom mediacji poradzić sobie z emocjami
- porządkuje wypowiedzi i ustalenia
- odbudowuje zaufanie pomiędzy stronami
- pomaga skoncentrować się na rozwiązaniu
- wspiera w pisaniu ugody.
Kto może być mediatorem w mediacji sądowej i pozasądowej?
Mediatorem może być osoba fizyczna mająca pełną zdolność do czynności prawnych i korzystająca w pełni z praw publicznych. Mediatorem nie może być sędzia (z wyjątkiem sędziego w stanie spoczynku).
Aby wyjaśnić kto może zostać wybrany na mediatora konieczne jest wskazanie, że rozróżnia się mediacje sądowe i pozasądowe. Mediacje sądowe rozpoczynają się na podstawie postanowienia sądu o skierowaniu sprawy do mediacji. Sąd kierując sprawę do mediacji wyznacza mediatora mającego odpowiednią wiedzę i umiejętności w zakresie prowadzenia mediacji w sprawach danego rodzaju, biorąc pod uwagę w pierwszej kolejności stałych mediatorów.
Natomiast rozpoczęcie mediacji pozasądowych następuje z inicjatywy stron – strony decydują, że pojawiające się problemy będą rozwiązywać w drodze mediacji. Strony, które łączą relacje gospodarcze mogą uzgodnić już przy zawieraniu umowy, że w razie pojawienia się sporów związanych z realizacją umowy, oddadzą je do mediacji. Osoby, które są skonfliktowane mogą w każdym momencie skorzystać z mediacji np. małżonkowie decydujący się na rozwód mogą skorzystać z pomocy mediatora przy ustalaniu kwestii okołorozwodowych takich jak podział majątku czy opieka nad dziećmi. Sami określają kto będzie mediatorem w ich sprawie i mogą wybierać czy będzie to ktoś ze stałych mediatorów czy też inna osoba.
Jak szukać i wybrać mediatora do swojej sprawy?
Na mediatora najlepiej wybrać osobę, do której obie strony będą mieć zaufanie, która będzie neutralna wobec danej sprawy i zarazem bezstronna. Może to być osoba specjalizująca się w określonej tematyce np. prowadząca mediacje w sprawach rodzinnych, pracowniczych czy gospodarczych, osoba prowadząca mediacje w konkretnej lokalizacji czy też prowadząca posiedzenia online.
Mediatora można znaleźć przez:
- listy stałych mediatorów funkcjonujące przy sądach okręgowych (zakładka „mediacje” na stronach internetowych sądów okręgowych),
- listy mediatorów przy Okręgowych Radach Adwokackich i Okręgowych Izbach Radców Prawnych,
- listy mediatorów w poszczególnych ośrodkach mediacyjnych.
Informacje o mediatorach, ich specjalizacji wykształceniu i dane kontaktowe są dostępne na stronach internetowych właściwych sądów, ośrodków mediacyjnych lub mediatorów.
Czy można samemu wybrać mediatora w sprawach sądowych?
Oczywiście. W sprawach pozasądowych strony same ustalają, kto będzie pełnił funkcję mediatora. Natomiast w sprawach sądowych o wyborze mediatora decyduje sąd, choć oczywiście strony mogą wskazać swoje propozycje. Mogą również zawnioskować o wskazanie konkretnej osoby, w szczególności jeśli zależy im na wyborze osoby o konkretnej specjalizacji. Jeśli nie będzie takiego wskazania, mediatora wyznaczy sąd, w pierwszej kolejności biorąc pod uwagę stałych mediatorów.
Czy mediator może odmówić prowadzenia mediacji?
Mediator może odmówić prowadzenia mediacji z ważnych powodów, zwłaszcza jeśli widzi, że nie jest możliwy jego bezstronny udział w rozwiązywaniu konfliktu. Może to być sytuacja, w której rozwiązanie konfliktu wpływa bezpośrednio na społeczność, w której zamieszkuje mediator (brak neutralności) lub kiedy mediator patrzy na daną sprawę przez pryzmat własnych doświadczeń, co nie zapewnia bezstronności. Mediator powinien powiadomić strony o odmowie prowadzenia mediacji, a jeśli sprawę do mediacji skierował sąd – także sąd.
Czy pełnomocnik może być mediatorem?
Pełnomocnik jednej ze stron nie może być mediatorem. Pełnomocnik zobowiązany jest do działania na korzyść strony, którą reprezentuje, a mediator powinien być neutralny i bezstronny, więc godziłoby to w zasady mediacji. Często zdarza się, że pełnomocnik ma kwalifikacje do pełnienia funkcji mediatora albo też, że mediator posiada uprawnienia radcy prawnego lub adwokata. Warto jednak zwrócić uwagę na to, kto jaką rolę pełni w mediacji. Mediator ma wspomagać strony w rozwiązaniu konfliktu, a nie reprezentować jedną ze stron, co jest istotą funkcji pełnomocnika. Natomiast rolą pełnomocnika strony w mediacji, w zależności od ustaleń stron co do zakresu udziału pełnomocnika w mediacji, jest pośrednie lub bezpośrednie reprezentowanie interesów klienta.
Skontaktuj się z nami, a pomożemy Ci wybrać specjalistę na miarę Twoich potrzeb i oczekiwań!
A, jeśli masz więcej pytań, odwiedź nasz blog Nowa mediacja. Znajdziesz tam wszystkie odpowiedzi!
